Lactose intolerantie, waar komt het vandaan?

Lactose is een suiker, die voornamelijk in zuivel voorkomt en wordt ook wel melksuiker genoemd. De meeste mensen kennen wel iemand in hun omgeving die een beperkte hoeveelheid zuivel kan nuttigen vanwege een allergie. Vaak komt dit doordat men niet tegen lactose kan; lactose intolerantie. Als baby kunnen we (meestal) goed tegen lactose en hebben we vooral melk nodig. Naarmate men ouder wordt is het vaak zo dat men steeds slechter tegen lactose kan en steeds vaker klachten krijgt als buikpijn of misselijk. Uit onderzoek is gebleken dat volwassen mensen van oorsprong niet tegen lactose kunnen omdat het niet afgebroken kan worden.   

 

Bevolkingsgroepen

Er is een bepaald enzym dat wordt aangemaakt wat er voor zorgt dat lactose wordt afgebroken. De naam van dit enzym is lactase-phlorizin, ook wel lactase genoemd. Meestal maken volwassenen dit enzym niet meer aan, waardoor zij een lactose intolerantie hebben; de lactose kan niet worden afgebroken. Vooral in de Europese bevolkingsgroepen is het aantal volwassenen wat het enzym nog aanmaakt hoog en dus het aantal mensen met een lactose intolerantie is laag. Het hebben van lactose intolerantie is genetisch overdraagbaar, dat wil zeggen dat het in de genen wordt aangegeven of je dus wel of niet het enzym in de volwassen jaren aanmaakt. Vervolgens kan dit doorgegeven worden aan de volgende generatie.

Positieve selectie in Europese populaties zorgt ervoor dat deze groep wel lactose kan verteren, waardoor er nog steeds veel zuivel in het dieet te zien is. Doordat er (met name in Europa) zoveel mensen zijn die geen lactose intolerantie hebben, komt de vraag op of het slechts één gen is wat het reguleert, of dat er meerdere genen samenwerken om ervoor te zorgen dat de lactose wordt afgebroken. Europese populaties zijn zo ongeveer de enige groep die door natuurlijke selectie vaak wel als volwassenen lactose kunnen afbreken. In bijvoorbeeld Aziatische landen komt lactose intolerantie heel erg veel voor, er is maar een klein percentage volwassenen die wel lactose kunnen afbreken.
 

Voeding

Lactose zit in veel meer producten dan alleen melk/zuivel. In sommige medicijnen wordt lactose gebruikt als vulmiddel. Het gaan dan om dermate kleine hoeveelheden dat iemand met een lactose intolerantie hier meestal niets van merkt, zo stelt het Voedingscentrum. Daarnaast zit het ook in veel voedingsmiddelen waar melk of melkpoeder in is verwerkt. Dit wordt altijd op het etiket vermeld. Iemand met een lactose intolerantie kan het beste naar een diëtist gaan om een goed advies te krijgen hoeveel lactose nog genuttigd kan worden en welke soort producten het beste vermeden kunnen worden. Het is vaak niet nodig om lactose compleet te vermijden. De reacties treden meestal pas op bij een bepaalde hoeveelheid lactose die genuttigd wordt.